Salina – Kriporja

Progetto di Nicola Bavasso

---

13) - Salina

Nota sin dall’antichità, è una delle due miniere presenti in Calabria. Il primo a parlarne fu Plinio il Vecchio (23-79 d.C.), che ne colloca il sito nel territorio di Balbia, l’attuale Altomonte. A quei tempi, il salgemma pare abbondasse in quantità così considerevole da affiorare sulla superficie sabbiosa.
La Miniera di Lungro racconta una storia millenaria, documentata da reperti archeologici rinvenuti nel sito minerario (cocci di vasellame, punte di ossidiana, manufatti in terracotta di epoca greca e romana) ed è assai presumibile pensare ad uno sfruttamento ed utilizzo delle sue risorse sin dal Neolitico, e poi ancora in età magno-greca (Sibari) e durante l’età imperiale romana. Le vicende della Miniera e la sua stessa proprietà seguono il corso delle dominazioni e della storia da Federico II, al Regno Delle Due Sicilie, ai Re Sabaudi sotto i quali assume la denominazione di Reale Miniera di Salgemma di Lungro. Con la Repubblica Italiana la Miniera passa sotto i Monopoli di Stato, ed è attualmente proprietà del Comune di Lungro. Restaurata e resa fruibile al pubblico insieme al Museo Storico della Miniera di Salgemma, da alcuni anni fa parte del Circuito Nazionale delle Miniere dismesse e del “Progetto ReMi” dell’ISPRA (Istituto Superiore per la Protezione e la Ricerca Ambientale) che si propone il recupero e la valorizzazione di queste interessanti e spesso trascurate espressioni del patrimonio storico-culturale dei nostri territori*.

13) - Kriporja

E njohur çë ka motet më të largëta, është një nga dy minierat çë ndodhen në Kalabri. I pari çë foli për të qe Plini Plaku (23-79 pas Krishtit), i cili e vendosi në territorin e Balbia, (sot Altomonte). Ahirna dukei se kripa rritei ashtu shumë, sa dillnei sipër dheut.
Salina e Ungrës rrëfyen një histori mijëravjeçare, të dokumentuar nga gjetjet arkeologjike çë gjënden në vendin e minierës (copëzat e qeramikës, picute obsidiane, artefaktet botje nga epoka greke dhe romake) dhe mund jetë se vendi ish i njohur edhe i shurbier çë ka Neoliti, prana në epokën Magna Graecia (Sybaris) ashtu si në motin e romakevet. Ngjarjet e Minierës dhe pronësia e saj janë lidhur me dominimet dhe me historinë çëkur ish perandor Federiku II, pra në Rregjërinë e Dy Siçilivet, njëra te Mbretërit e Savojës nën të cilët muar ëmrin Miniera Rregjërore e Kripës së Ungrës. Me Republikën Italiane Salina shkon nën monopolet shtetërore dhe sot është pronë e Bashkisë së Ungrës. E ndrequr dhe a hapur për publikun, bashkë me Muzeun Historik të Minierës së Kripës, ka dica vitra është pjesë e Qarkut Kombëtar të Minierave të Shpërdorura dhe e \"Projektit ReMi\" të ISPRA (Instituti i Lartë për Mbrojtjen dhe Kërkimin e Mjedisit), çë shërben për rikuperimin dhe valorizimin e këtyre pjesave interesante dhe shpesh të anashkaluara të trashëgimisë historiko-kulturore të territorevet tona.

* Tratto dal sito del Ministero della Cultura https://cultura.gov.it/luogo/ex-miniera-san-leonardo

---

---